• We beginnen (en eindigen) onze rondreis in Bodegraven op de parkeerplaats van fort Wierickerschans. Gebouwd in opdracht van stadhouder Willem III na het ‘Rampjaar’ 1672 en onderdeel uitmakend van de Oude Hollandse Waterlinie. Als het fort open is kun je vanaf de parkeerplaats het fort betreden over een behoorlijk lange loopbrug.

• Vanaf het parkeerterrein bij het fort rijden we richting Hekendorp dat vroeger Goejanverwelle heette. We rijden door het dorp richting Haastrecht. Dit stadje rijden we  binnen over de ophaalbrug. We rijden dwars door het centrum naar de rand van de stad richting het lintdorp Vlist. Genoemd naar het gelijknamige riviertje.

• Binnen de grenzen van Vlist ligt de Koeneschans. Onderdeel van de Oude Hollandse Waterlinie en samen met de andere verdedigingswerken in 1815 als zodanig buiten dienst gesteld. Parkeer naast het café ‘de Vlist’ en wandel naar de schans die nauwelijks nog te herkennen is in het landschap. Het café is overigens een welkome pleisterplaats voor een bakkie troost of een plaspauze.

• Na deze korte stop rijden we door naar de vestingstad Schoonhoven. Deze stad staat ook wel bekend als de zilverstad en herbergt veel bezienswaardigheden. We parkeren bij de plek waar de veerboot naar Nieuwpoort afvaart. Nieuwpoort staat bekend als de vestingtweeling van Schoonhoven. Samen bewaakten zij de toegang tot de Lek. Om de zilverstad te verkennen is er op www.oudehollandsewaterlinie.nl een waterlinieommetje te vinden.

• We Verlaten Schoonhoven en rijden door de groene polder richting ons volgende verdedigingswerk, het stadje Oudewater. Hier parkeren we in het centrum en ontdekken we wat het stadje te bieden heeft naast de heksenwaag. Ook voor Oudewater is een waterlinieommetje beschikbaar. Nadat Oudewater voor ons geen geheimen meer heeft reizen we dwars door het Groene Hart en langs het water van de Oude Rijn terug naar het fort Wierickerschans waar vandaan we zijn vertrokken.

 Fort Wierickerschans is na het rampjaar gebouwd (1673) om een herhaling van dit drama te voorkomen en maakte deel uit van de Oude Hollandse Waterlinie. De ligging is strategisch op de splitsing van de Oude Rijn en de Enkele Wiericke. Wanneer het fort zijn strategische waarde verliest, doordat de waterlinie meer naar het oosten wordt verschoven, wordt er besloten om het fort als buskruitmagazijn te gaan gebruiken. Voor dit doel werd een groot magazijn gebouwd met dikke muren met steunberen. Er liep gedeeltelijk een kanaal door het fort, om het in- en uitvoeren van kruitvaten te vergemakkelijken. In de omgeving van het fort mocht geen vuur gemaakt worden. Op het fort werd veilig gewerkt, met loden en houten gereedschap, teneinde vonken te voorkomen.

Rampjaar 1672 wordt zo genoemd omdat tijdens de Hollandse Oorlog de Republiek aangevallen wordt door zowel Frankrijk, Munster, Keulen als Engeland en dat de verdediging met de Hollandse Waterlinie faalt. De Franse troepen konden eind december van dat jaar het ondergelopen land vanwege de winterse vorst oversteken bij Woerden, waarna zij Zwammerdam veroverden. De verdedigers trokken zich terug naar Leiden. De Fransen plunderden Zwammerdam en trokken naar Bodegraven dat platgebrand werd. Toen de dooi inviel besloot de Franse bevelhebber  zijn troepen terug te trekken naar Woerden. Later op de dag komt Willem III in Alphen aan den Rijn aan, net te laat om de Fransen een klap toe te brengen.

De Koeneschans is van oorsprong een verdedigingswerk uit de Tachtigjarige Oorlog. Bij de vorming van de Oude Hollandse Waterlinie werd de Koeneschans hier een onderdeel van. De schans werd gebruikt ter verdediging van de Slangeweg. Deze weg was de route van en naar het oosten en bleef vanwege haar hoge ligging bij inundatie droog. Van de oorspronkelijke schans en de gebouwen is niets meer over omdat de schans haar functie als verdedigingswerk verloor met de ontwikkeling van de Nieuwe Hollandse Waterlinie in de 19e eeuw.

De Koeneschans is in 2013 aangekocht door Stichting Het Zuid-Hollands Landschap. Zij hebben een archeologisch onderzoek uit laten voeren naar de geschiedenis van de schans. De schans is onderdeel van het project 'Beleef de Vlist' heringericht met landschapsmarkeringen, een virtual reality beleving en informatiepanelen.

Schoonhoven was ooit qua oppervlakte de kleinste gemeente van Nederland. Het ligt midden in het Groene Hart tegen de grens met Utrecht. De historisch strategische ligging op de grens van Holland en het Sticht (Utrecht) was bepalend voor de vorm van het stadscentrum met haar vestingwerken. Schoonhoven is al sinds de 17de eeuw wijd en zijt bekend vanwege zijn zilversmeden en de zilverindustrie en de stad herbergt een internationale Zilverschool. De plaats is ontstaan bij een dam in een veenstroom waarvan de loop nog herkenbaar is. Schoonhoven speelde een rol in de strijd tussen Vlaanderen en Holland. De stad werd belegerd en met een list werd de stad gedwongen tot overgave. Tot tweemaal toe vonden er grote stadsbranden plaats. Schoonhoven bleef trouw aan Brussel en op 20 oktober 1572 maakten de Geuzen onder leiding van Lumey zich meester van het stadje. Maar drie jaar later was er het Beleg van Schoonhoven in opdracht van de hertog van Alva, die echter twee jaar later heel Holland gewonnen gaf.

Oudewater was strategisch gelegen in het grensgebied van het Graafschap Holland en het Sticht Utrecht. Dit maakte de stad een belangrijke grensvesting. Zo werd rond 1400 Oudewater belegerd en het duurde bijna 700 jaar voordat het weer onderdeel van Utrecht werd. Verder nam Oudewater deel  aan de Eerste Vrije Statenvergadering in Dordrecht waar de basis werd gelegd voor een Nederlandse republiek onder 'leiding' van het Huis van Oranje. Als gevolg daarvan werd de bevolking van de stad uitgemoord. Deze gebeurtenis wordt nog jaarlijks herdacht. In de 16e en 17e eeuw was Oudewater een welvarende stad en de plek waar touw werd geproduceerd voor de schepen van de VOC. De vestingwerken werden door de jaren heen verwaarloosd, wat ertoe leidde dat de stad in juni van het rampjaar de stad zich - zonder strijd - overgaf aan de Fransen. Na het verdrijven van de Fransen werd Oudewater versterkt en ging het als vestingstad deel uitmaken van de Oude Hollandse Waterlinie. De binnenstad van Oudewater is voor een groot deel tot beschermd stadsgezicht verklaard en is de stad met de hoogste monumentendichtheid van Nederland. Een van de bekendste is de Waag, die sinds de 16e eeuw dienstdoet als heksenwaag. Ook kent Oudewater veel bijzondere kerken en is het Stadhuis van Oudewater, met een gevel in renaissancestijl een bezienswaardigheid. Ben je geïnteresseerd in de geschiedenis van de touwslagerij dan is een bezoekje aan het touwmuseum ‘De Baanschuur’ de moeite waard. Tenslotte kun je in de stad het borstbeeld van Swiebertje, de zwerver uit de NCRV-televisieserie bewonderen.

Bovenstaande teksten zijn geïnspireerd op de Wikipedia ®

Deze route is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid ontworpen met behulp van plan.tomtom.com. Met behulp van minikaart.nl en Google Map Streetview is gecontroleerd of de route geschikt is voor een stadsauto (L6(e)-klasse voertuig). Omdat de situatie op de weg kan veranderen kunnen we geen garantie geven dat de beschikbare routeinformatie onder alle omstandigheden volledig of juist is. Mocht je onderweg een wijziging of beperking in de route ontdekken, laat mij het weten op de pagina: Meedoen & Feedback. Zo kunnen we met elkaar de kwaliteit van de routes blijven garanderen. 

De gebruiker kan aan de routeinformatie op deze webstek geen rechten ontlenen. Blijf vooral zelf opletten en houd je aan de geldende verkeerregels en in voorkomende gevallen aan de aanwijzingen van verkeersregelaars.

De inhoud van deze webstek is uitsluitend bedoeld voor de gebruiker zelf. Het is niet toegestaan deze informatie over te dragen, te verveelvoudigen, te bewerken of te verspreiden, zonder vooraf schriftelijke toestemming van de beheerder.