• We beginnen (en eindigen straks) onze rondreis op de grote Haven, een parkeerplein midden in Haastrecht. Haastrecht is een stadje dat rond 1300 stadsrechten kreeg en was gelegen op de plek waar het veenriviertje de Vlist uitmondde in de Hollandse IJssel. De stad op zich maakte geen deel uit van de Oude Hollandse Waterlinie, maar heeft wel beroemde schaatsers als Hein Vergeer en Leo Visser voortgebracht. Ook heeft Erasmus enige jaren hier gewoond. We rijden naar de rand van de stad richting het lintdorp Vlist, genoemd naar het gelijknamige veenriviertje.

• Binnen de grenzen van Vlist ligt de Koeneschans. Onderdeel van de Oude Hollandse Waterlinie en samen met de andere verdedigingswerken in 1815 als zodanig buiten dienst gesteld. Parkeer naast het café ‘de Vlist’ en wandel naar de schans die nauwelijks nog te herkennen is in het landschap. Op de schans staat een informatiebord en kun je virtueel ervaren hoe de schans er vroeger uit heeft gezien. Het café is overigens een welkome pleisterplaats voor een bakkie troost of een plaspauze.

• Na deze korte stop rijden we door de lintdorpen Polsbroek en Polsbroekerdam om vervolgens linksaf te slaan richting ons volgende verdedigingswerk, het vestingstadje Oudewater. Hier parkeren we in het centrum en ontdekken we wat het stadje te bieden heeft naast de heksenwaag. Ik wil hier graag verwijzen naar de diverse apps die wandelroutes door vestingsteden als Oudewater en Woerden aanbieden (zoek bijvoorbeeld in Google naar “Waterlinie ommetjes”).

• Nadat Oudewater voor ons geen geheimen meer heeft verlaten we de vesting op weg naar de linie van Linschoten. We rijden langs de Hollandse IJssel richting Montfort. Links van de weg passeren we het gemaal Waardsedijk, tegenwoordig een hypermodern gebouwtje die de waterhuishouding in de polder reguleert. Rijdend over de Waardsedijk slingeren we door de polder langs boerderijen en knotwilgen. Aan het einde van de dijk pakken we de rotonde driekwart en rijden de N204 op richting Linschoten. Hoewel de verleiding misschien groot is nemen we niet het naastgelegen fietspad! Ter hoogte van nummer 50 bevind zich aan de rechterkant van de weg een kleine inham. Hier parkeren we en steken het fietspad over naar een groot wit betonblok dat in het gras ligt voorzien van een informatiebord. Dit blok is een maquette van de schans Linie van Pleit, een verdedigingswerk waarvan de restanten met enige moeite in het landschap te zien zijn.

• We vervolgen onze weg over de N204 richting lLinschoten om bij de eerste gelegenheid aan de rand van het dorp de drukke provinciale weg te verlaten voor een meer geschikte weg, de Engherzandweg die ons langs het riviertje de Linschoten voert en langs het landgoed Linschoten. Na het landgoed heet de weg de Zuid-Linschoterzandweg en deze brengt ons, slingerend door het landschap terug naar de vesting Oudewater.

• We rijden door Oudewater heen en pakken de Hekendorperweg richting Hekendorp. We blijven op deze weg die van naam veranderd naar Hekendorpse Buurt totdat we op de Goejanverwelle rijden. Ter hoogte van nummer 79 ligt de Goejanverwelle sluis. Deze sluis is gebruikt om in 1672 (het rampjaar) het land onder water te zetten. Je kunt in de straat parkeren om de sluis te bekijken en het schijnt dat er hier ook “een terrasje gepikt” kan worden.

• We verlaten Hekendorp en rijden langs de Hollandse IJssel over de Steinsedijk om terug te keren naar ons beginpunt Haastrecht.

De Koeneschans is van oorsprong een verdedigingswerk uit de Tachtigjarige Oorlog. Bij de vorming van de Oude Hollandse Waterlinie werd de Koeneschans hier een onderdeel van. De schans werd gebruikt ter verdediging van de Slangeweg. Deze weg was de route van en naar het oosten en bleef vanwege haar hoge ligging bij inundatie droog. Van de oorspronkelijke schans en de gebouwen is niets meer over omdat de schans haar functie als verdedigingswerk verloor met de ontwikkeling van de Nieuwe Hollandse Waterlinie in de 19e eeuw.

De Koeneschans is in 2013 aangekocht door Stichting Het Zuid-Hollands Landschap. Zij hebben een archeologisch onderzoek uit laten voeren naar de geschiedenis van de schans. De schans is onderdeel van het project 'Beleef de Vlist' heringericht met landschapsmarkeringen, een virtual reality beleving en informatiepanelen.

Oudewater was strategisch gelegen in het grensgebied van het Graafschap Holland en het Sticht Utrecht. Dit maakte de stad een belangrijke grensvesting. Zo werd rond 1400 Oudewater belegerd en het duurde bijna 700 jaar voordat het weer onderdeel van Utrecht werd. Verder nam Oudewater deel  aan de Eerste Vrije Staten vergadering in Dordrecht waar de basis werd gelegd voor een Nederlandse republiek onder 'leiding' van het Huis van Oranje. Als gevolg daarvan werd de bevolking van de stad uitgemoord. Deze gebeurtenis wordt nog jaarlijks herdacht. In de 16e en 17e eeuw was Oudewater een welvarende stad en de plek waar touw werd geproduceerd voor de schepen van de VOC. De vestingwerken werden door de jaren heen verwaarloosd, wat ertoe leidde dat de stad in juni van het rampjaar de stad zich - zonder strijd - overgaf aan de Fransen. Na het verdrijven van de Fransen werd Oudewater versterkt en ging het als vestingstad deel uitmaken van de Oude Hollandse Waterlinie. De binnenstad van Oudewater is voor een groot deel tot beschermd stadsgezicht verklaard en is de stad met de hoogste monumentendichtheid van Nederland. Een van de bekendste is de Waag, die sinds de 16e eeuw dienstdoet als heksenwaag. Ook kent Oudewater veel bijzondere kerken en is het Stadhuis van Oudewater, met een gevel in renaissancestijl een beziens-waardigheid. Ben je geïnteresseerd in de geschiedenis van de touwslagerij dan is een bezoekje aan het touwmuseum ‘De Baanschuur’ de moeite waard. Tenslotte kun je in de stad het borstbeeld van Swiebertje, de zwerver uit de NCRV-televisieserie bewonderen.

Hekendorp heette vroeger Goejanverwelle. Rond 1280 vestigden zich hier de eerste bewoners. In die eeuw heeft men ook de Hollandse IJssel afgedamd. Rond 1350 werd er opdracht gegeven om de Enkele en Dubbele Wiericke te graven. De dorpsbewoners waren leenhorig (een soort van hypotheek verschuldigd) aan de diverse partijen die elkaar opvolgden. Met de komst van de Bataafse Republiek veranderde er veel op bestuurlijk gebied. Na de inlijving bij Frankrijk kwam er een scheiding tussen bestuur en justitie. Het dorp lag oorspronkelijk in Utrecht en maakte vervolgens deel uit van de provincie Zuid-Holland om in 1989 weer terug te keren in de schoot van Utrecht. Goejanverwelle  was de oude naam van het huidige dorp Hekendorp. Tot 1964 was Goejanverwelle de hoofdplaats van de gemeente Hekendorp.  Beide namen werden door elkaar heen gebruikt. Binnen het dorp herinneren nu de straatnaam Goejanverwelle en de Goejanverwellesluis nog aan de oude naam van het dorp.

De Goejanverwellesluis is een schutsluis met puntdeuren tussen de Hollandsche IJssel en de Dubbele Wiericke. In het rampjaar 1672 is de sluis gebruikt om de omliggende landerijen onderwater te zetten.

Rampjaar 1672 wordt zo genoemd omdat tijdens de Hollandse Oorlog de Republiek aangevallen wordt door zowel Frankrijk, Munster, Keulen als Engeland en dat de verdediging met de Hollandse Waterlinie faalt. De Franse troepen konden eind december van dat jaar het ondergelopen land vanwege de winterse vorst oversteken bij Woerden, waarna zij Zwammerdam veroverden. De verdedigers trokken zich terug naar Leiden. De Fransen plunderden Zwammerdam en trokken naar Bodegraven dat platgebrand werd. Toen de dooi inviel besloot de Franse bevelhebber  zijn troepen terug te trekken naar Woerden. Later op de dag komt Willem III in Alphen aan den Rijn aan, net te laat om de Fransen een klap toe te brengen.

Bovenstaande teksten zijn geïnspireerd op de Wikipedia ®

Deze route is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid ontworpen met behulp van plan.tomtom.com. Met behulp van minikaart.nl is gecontroleerd of de route geschikt is voor een stadsauto (L6(e)-klasse voertuig). Omdat de situatie op de weg kan veranderen kunnen we geen garantie geven dat de beschikbare routeinformatie onder alle omstandigheden volledig of juist is. Mocht je onderweg een wijziging of beperking in de route ontdekken, laat mij het weten op de pagina: Meedoen & Feedback . Zo kunnen we met elkaar de kwaliteit van de routes blijven garanderen. 

De gebruiker kan aan de routeinformatie op deze webstek geen rechten ontlenen. Blijf vooral zelf opletten en houd je aan de geldende verkeerregels en in voorkomende gevallen aan de aanwijzingen van verkeersregelaars.

De inhoud van deze webstek is uitsluitend bedoeld voor de gebruiker zelf. Het is niet toegestaan deze informatie over te dragen, te verveelvoudigen, te bewerken of te verspreiden, zonder vooraf schriftelijke toestemming van de beheerder.