Stelling Grave - Ravenstein
- Zuiderwaterlinie -
Stelling Grave - Ravenstein
- Zuiderwaterlinie -
Deze routebeschrijving brengt ons bij de vijfde en laatste stelling van de Zuiderwaterlinie: De Stelling Grave – Ravenstein. Naast deze twee vestingsteden omvat de stelling ook het vestingstadje Megen. We beginnen en eindigen in dit pittoreske stadje waar veel te zien valt. Vervolgens volgen we de Maas naar de vestingstad Ravenstein. Ook dit is een stadje met een rijke historie waar veel te genieten valt. We volgen opnieuw de Maas en haar oude meanderende loop richting de laatste vesting van de Zuiderwaterlinie: de vestingstad Grave. Ook hier valt veel te zien en te beleven. We keren terug naar ons beginpunt langs oude verdwenen schansen en het Kampement Frederik Hendrik 1639 te Reek.
Tussen 2017 en 2024 hebben de fotografen van het fotocollectief door heel Nederland militair verdedigingserfgoed vastgelegd op de gevoelig plaat.
In de YouTube video wordt een korte foto-impressie gegeven van de forten en vestingsteden die je tijdens deze toertocht kunt bezoeken.
We beginnen onze route vanaf het parkeerplein aan de Maasdijk 40 in het mooie vestingstadje Megen. Op het midden van dit plein staat een informatiebord over wat Megen allemaal te bieden heeft. We verkennen het stadje te voet. Megen heeft een beschermd stadsgezicht met meer dan 50 monumenten, dus valt er veel te ontdekken. Op de website van het Toeristisch Informatiecentrum Megen kun je onder andere een beschrijving (PDF) voor een rondwandeling van een uur door het mooie plaatsje vinden.
We verlaten het parkeerplein en rijden over de door het landschap slingerende Maasdijk naar onze volgende bestemming de vestingstad Ravenstein. Hier parkeren we op de Bleek om ook dit stadje met de benenwagen te verkennen. Net als in Megen kun je op de website van Toeristisch Informatiecentrum Ravenstein (TIR) meer informatie vinden over de geschiedenis van dit plaatsje.
We verlaten Ravenstein en slingeren over de Maasdijk langs de restanten van de Oude Maas richting de laatste (of gezien vanuit een ander perspectief de eerste) vestingstad van de Zuiderwaterlinie, de vestingstad Grave.
In Grave parkeren we ons voertuig op parkeerplaats Lunette. We stijgen uit en verkennen ook dit plaatsje te voet. Bij het Toeristisch Informatiepunt Grave (Hoofdwagt 2 te Grave) is alles te vinden over Grave en de Zuiderwaterlinie. Via hun website (Beleef Historisch Grave) kan je een stadswandeling met gids boeken, maar je kunt natuurlijk ook op eigen gelegenheid het stadje ontdekken. Ben je een beetje moe geworden van alle verdedigingserfgoed en historie? Grave is ook een heel gezellig winkelstadje met naast kleding en hebbedingetjes ook antiek, kunst en curiosa of geniet op een van de vele terrasjes van de Brabantse gastvrijheid.
We keren terug naar ons vertrekpunt en rijden daarbij langs compleet verdwenen schansen en het Kampement Frederik Hendrik 1639. Ook van dit kampement is helaas niets meer in het landschap rond Reek overgebleven.
Megen was een lange tijd de facto een zelfstandig graafschap. Het heeft uit die tijd twee kloosters (een van de franciscanen en een van de clarissen), de gevangenentoren en een middeleeuws stratenpatroon behouden. Vanaf 2000 v. Chr. is het gebied rond de Maas bewoond geweest. Men vestigden zich op de zandkoppen en oeverwallen, in de buurt van de vruchtbare rivierklei. Ook de Romeinen hebben een tijdje in Megen en omliggende streken vertoefd. Het stadje lag op een landtong die aan drie zijden door de meanderende Maas werd omgeven en kreeg in 1357 stadsrechten. In 1581 werd de boel compleet platgebrand om de Spaanse soldaten te verjagen. De gevangenen-toren bleef daarbij gespaard. Megen was een plaats waar vanwege de godsdienstvrijheid een aantal kloosters ontstonden. In 1645 vestigden zich de minderbroeders en rond 1720 werd een Clarissenklooster gebouwd op de ruïnes van het voormalige kasteel. Beide klooster zijn nog aanwezig en in gebruik. Het stadje bezit verder nog het authentieke stratenplan, voorzien van een plaveisel van kinderkopjes en is een beschermd dorpsgezicht.
Ravenstein is een vestingstad aan de Maas. Het historische stadje Ravenstein besloeg slechts een geringe oppervlakte van circa dertig hectare, maar de ligging aan de Maas was vooral van belang. Ravenstein ontstond in 1360 rond de bouw van een kasteel aan de oever van de Maas en kreeg twintig jaar later al stadsrechten. De stad werd initieel versterkt met wallen en bastions volgens het Italiaans stelsel, maar die werden ook al snel weer afgebroken met uitzondering van de stadspoorten. In de jaren daarna wisselde de stad regelmatig van ‘eigenaar’ en geloofsovertuiging en werden er weer fortificaties aangebracht. Ravenstein bleef echter buiten de Republiek en de vrijheid van godsdienst keerde terug. Het Land van Ravenstein werd hierdoor een toevluchtsoord voor kloosterorden die uit de Republiek waren gevlucht, terwijl katholieken van over de grens in kerken op Ravensteins grond-gebied de mis bijwoonden. Na het rampjaar 1672, waarbij de Fransen weer even aan de macht kwamen werden de vestingwerken opnieuw gesloopt. In 1794 maakte de Franse bezetting een einde aan de autonomie van het Land van Ravenstein. In 1814 kwam Ravenstein bij het toen opgerichte Koninkrijk der Nederlanden en vier jaar later werd het kasteel tot en met de fundamenten gesloopt. Slechts de Kasteelsepoort bleef bestaan.
Grave is rond 1140 ontstaan rondom een burcht gebouwd door Herman van Cuijk en kreeg in 1233 stadrechten en beleefde meerdere bloeiperiodes en overleefde een grote stadsbrand in 1415. Grave werd het slachtoffer van vele belegeringen. Het had te lijden van de oorlogen tussen de hertogdommen Gelre en Brabant, de Tachtigjarige Oorlog en de inname door de Fransen in 1672 (het rampjaar). Twee jaar later werd de stad opnieuw belegerd waarbij het kasteel werd verwoest en veel schade werd aangericht. Na dit belegd werd besloten de vestingwerken te moderniseren. Als garnizoensstad had men soms met vijf maal zoveel militairen te maken als er inwoners waren. Het stadje werd nog een keer belegerd om de Fransen te verdrijven, daarna werd het rustig en vertrok het garnizoen. De strategische ligging van Grave, was een economisch voordeel. Toen de onderdrukking van het katholieke geloof ophield, ontstonden er opnieuw belangrijke kloosters. Er was sprake van handel en textielnijverheid. Er waren vier bierbrouwerijen en een "distilleerderij", waar jenever werd gestookt actief evenals meerdere goud- en zilversmeden. De economie had veel te lijden van de overstromingen, maar de aanleg van een brug bracht verbetering. Er kwamen ook tal van zorginstellingen naar Grave, waarvan het Blindeninstituut wel het bekendst is. Ook het toerisme vormt een bron van bestaan. Grave is een bezienswaardig vestingstadje aan de Maas met tal van historische woonhuizen, enkele kerken, overblijfselen van de militaire activiteiten uit de 17e eeuw zoals de Hampoort, de Maaskade met zijn Maaspoort en het Arsenaal. De Kanonnen aan de Maaskade zijn van Franse makelij en stammen uit de tijd van de Franse bezetting.
Bovenstaande teksten zijn geïnspireerd op de Wikipedia ®
Deze route is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid ontworpen met behulp van plan.tomtom.com. Met behulp van minikaart.nl en Google Map Streetview is gecontroleerd of de route geschikt is voor een stadsauto (L6(e)-klasse voertuig). Omdat de situatie op de weg kan veranderen kunnen we geen garantie geven dat de beschikbare routeinformatie onder alle omstandigheden volledig of juist is. Mocht je onderweg een wijziging of beperking in de route ontdekken, laat mij het weten op de pagina: Meedoen & Feedback. Zo kunnen we met elkaar de kwaliteit van de routes blijven garanderen.
De gebruiker kan aan de routeinformatie op deze webstek geen rechten ontlenen. Blijf vooral zelf opletten en houd je aan de geldende verkeerregels en in voorkomende gevallen aan de aanwijzingen van verkeersregelaars.
De inhoud van deze webstek is uitsluitend bedoeld voor de gebruiker zelf. Het is niet toegestaan deze informatie over te dragen, te verveelvoudigen, te bewerken of te verspreiden, zonder vooraf schriftelijke toestemming van de beheerder.