• We beginnen de rondrit op het Vestingplein in Muiden. Het plein ligt ingeklemd tussen de bomvrije kazerne en het Muizenfort (fort C). De bomvrije kazerne is publiek toegankelijk. Je vindt er o.a. een trouwzaal en de gemeentelijke bibliotheek. Een wandelpad over de vestingwal (naast de Ton Koolsingel) leidt langs een aantal oude opslagplaatsen (remises) naar het Muiderslot. Bij het poortgebouw heb je een mooi uitzicht op het slot zelf. Hier is ook het vertrekpunt van de veerboot naar Pampus. De Herengracht voert langs de haven met veel historische schepen. Naast prachtige panden herinnert de oude historische muur van de zeewering aan het getij en stormen van de vroegere Zuiderzee. De Herengracht komt uit bij de voormalige zeesluis, onderdeel van de Waterlinie. De zeesluis vormt het eind van de Vecht die start in Utrecht. Ook de Vecht zelf is een belangrijk onderdeel van de Waterlinie. Langs de Herengracht vindt u een keur aan terrassen met een mooi uitzicht op de sluis. Vooral zomers is het hier een komen en gaan van bootjes.  De Naarderstraat voert terug naar het startpunt. We verlaten Muiden langs de schilderachtige Dijkweg en rijden door Muiderberg heen langs het water richting Naarden-Vesting. 

• We parkeren op het parkeerterrein Nieuw Molen en verkennen de vesting te voet. De vesting is een van de best bewaarde vestingsteden van Nederland. Een aaneenschakeling van historie en horeca afgewisseld met leuke winkeltjes. Je kunt de vesting zelf ontdekken of als eerste te rade gaan bij het bezoekerscentrum de Gele Loods (Ruijsdaelplein 10, 1411 RD Naarden-Vesting). De aanwezige medewerkers helpen je op weg en vertellen je alles over de bezienswaardigheden in en geschiedenis van de stad. Op zondag kun je zelfs een stadswandeling volgen (start 14.00 uur, duur circa 90 min.). Tijdens de wandeling vertellen de stadsgidsen je alles over de bijzondere gebouwen in de Vesting Naarden. 

• Als we Naarden-Vesting hebben verkend en onze lekkere trek hebben gestild verlaten we de vesting en rijden door de bosrijke omgeving richting Bussum. Hier vinden we tussen de sportvelden, naast het theater en congrescentrum ’t Spant een vooruitgeschoven verdedigingswerk het fort Werk IV. Dit fort is samen met een viertal andere aardwerken aangelegd in Bussum om de vesting Naarden te verdedigen. Parkeer de auto naast ’t Spant en ontdek te voet wat het fort te bieden heeft.

• We verlaten Bussum om op pad te gaan naar het volgende verdedigingswerk te weten fort Uitermeer. We parkeren op het naastgelegen parkeerterrein en wandelen het fortterrein op. Fort Uitermeer is een torenfort en had als doel het beschermen van de landdoorgangen. Ook  ondersteunde het de buurforten met zijn geschut. Fort Uitermeer beschermde tevens de naastgelegen sluis waarmee het land onder water gezet kon worden.

• We laten fort Uitermeer achter ons en rijden langs de Vecht richting Weesp. Vlak voordat we Weesp binnenrijden zien we aan de overkant van de Vecht een tweetal molens staan. Vroeger stonden er vele, maar nu telt Weesp er nog maar drie waarvan er twee langs de Vecht staan. We rijden de nooit afgebouwde vesting binnen en parkeren op de Ossenmarkt. Hier vinden we ook weer een torenfort. We wandelen richting het stadshart dat achter de dubbele ophaalbrug over de Vecht ligt. De vele historische gebouwen zijn een wandeling zeker waard. We verlaten Weesp langs dezelfde kant als dat we de vesting zijn binnengekomen en we vervolgen onze weg stroomopwaarts langs de oever van de Vecht richting ons startpunt Muiden. Onderweg komen we nog een groepsschuilplaats tegen. Dit is de U27, een van drie groepsschuilplaatsen op een rij en vanaf de weg goed zichtbaar. We rijden Muiden binnen langs het voormalig fort H (nu een restaurant) en eindigen onze rondrit op het vestingplein.

Muiden is een vestingstad aan de voormalige Zuiderzee en was in die tijd de toegang tot het achterland van de Nederlanden en moest derhalve beschermd worden. Het woord Muide drukt uit de monding van een rivier op zee (wat vroeger dus het geval was). De eerste werken dateren uit het begin van de 15e eeuw. Na de Frans-Duitse Oorlog werd de vesting gemoderniseerd en werden er een aantal bakstenen, bomvrije, onderkomens geplaatst. Voorbeelden hiervan zijn het Muizenfort aan het Vestingplein (genoemd naar de muisgrijze soldaten uniformen) en de holle beer. De beer is een dam in de vestinggracht die het zoute zeewater van het zoete water in de gracht moest scheiden. Zulke bouwwerken komen meer voor bij vestingsteden, maar deze is uniek omdat deze beer een gang met schietgaten bevat van waaruit een inundatiesluis kon worden opengezet. Tegenover het Muiderslot, aan de overkant van de Vecht, staat de Westbatterij een klein torenfort met daarvoor een batterij in het dijklichaam. Muiden maakte deel uit van de Oude en de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Vanaf 1901 behoorde Muiden ook tot de Stelling van Amsterdam.

Naarden (-vesting) is een stad waarom men vele oorlogen heeft gevoerd zoals onder andere in de Tachtigjarige oorlog (het Bloedbad van Naarden, 1572), als in het rampjaar (Beleg van Naarden, 1673) en ook tijdens de Franse tijd (Beleg van Naarden, 1813). Ze is een van de best bewaarde vestingsteden in Europa en is vooral beroemd om zijn goed bewaard gebleven stervorm. De vesting is beschermd stadsgezicht en heeft 6 bastions, een dubbele omwalling en dubbele grachtengordel. U kunt prima wandelen over deze verdedigingswerken. Net als Muiden en Weesp is Naarden onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Naarden  biedt onderdak aan het Vestingmuseum (bastion Turfpoort) waar u kunt zien hoe een vesting er tijdens het gebruik uitzag. Naarden had vroeger twee stadspoorten waarvan er nog één over is en nu bekend staat als de Utrechtse Poort. Het oude Stadhuis, opgetrokken in de Hollandse renaissancestijl met een dubbele trapgevel, heeft nu alleen nog maar een ceremoniële functie voor het sluiten van huwelijken en andere culturele activiteiten. In de hal staat een maquette, die in één oogopslag een duidelijk overzicht van de vesting geeft.

Fort Werk IV is het grootste en belangrijkste van een reeks van vijf verdedigbare aardwerken of versterkingen die in Bussum zijn aangelegd ter verdediging van de Vesting Naarden. Omdat het bereik van het geschut enorm toenam moest de vesting op grotere afstand worden verdedigd. De versterkingen schermden het hoge gebied af ten zuiden van de Vesting Naarden en lagen voor het inundatiegebied van de waterlinie. In de eerste fase van de strijd lagen de troepen dus voor de inundaties, maar bij tegenslag konden zij zich terugtrekken achter de inundaties. De vooruit geschoven fortenrij gaf hen daar de gelegenheid toe. Het fort Werk IV is het grootste fort van de reeks en de enige met permanente bebouwing, terwijl de andere werken niet meer dan versterkingen waren van aardwerk.

Fort Uitermeer maakt deel uit van zowel de Oude als de Nieuwe Hollandse Waterlinie als later ook de Stelling van Amsterdam. Het fort had als doel het beschermen van de landdoorgangen en het ondersteunen van de buurforten met zijn geschut. Ten slotte beschermde het fort de sluis waarmee het land tussen de Vecht en de vesting Naarden onder water gezet kon worden. In 1845 werd er pas een torenfort gebouwd.  Dit was het eerste exemplaar van een serie van drie. De twee andere kwamen aan de Ossenmarkt in Weesp en aan de monding van de Vecht bij Muiden (de Westbatterij). Het torenfort telt twee verdiepingen, een open binnenplaats met een trap langs de muur. Op de verdieping waren kamers met 10 bedden per kamer. Iedere kamer had drie schietgaten in de buitenmuur. Op de begane grond waren er nog een paar kamers voor de manschappen, een vertrek voor de wacht en  de commandant, een ziekenzaal en magazijnen voor de opslag van munitie en levensmiddelen. Met de introductie van de brisantgranaat en de verbeteringen van geschut moest het torenfort beter worden beschermd. Op het dak kwam een dikke zandlaag. Oostelijk van de toren werd een aarddekking aangebracht, die strekte tot over de daken van toren en wachtgebouw.

Weesp lag rond 1355 strategisch aan de grens tussen het machtsgebied van de graven van Holland en de bisschop van Utrecht. De stad kreeg in dat jaar stadsrechten en de plicht om stadsmuren te bouwen. De noodzaak hiervoor bleek al het jaar daarop, toen de troepen van de bisschop van Utrecht huishielden in Weesp. Door het verkrijgen van stadsrechten en de uitbreidingen daarop werd Weesp een welvarende stad. Het schone Vechtwater zorgde ervoor dat bierbrouwers zich er vestigden. De tijden veranderden en de stad werd meer en meer een vesting. Na de belegering door de Fransen (in het rampjaar 1672) werd de verdediging uitgebreid met vier bastions, maar de vesting werd nooit voltooid omdat de overige vier bastions niet gebouwd werden. In september 1787 werd een aanval van de Pruisen afgeslagen mede door de inzet van het waterwapen. De sluizen werden geopend om het land onder water te zetten en onder vuur van het geschut op de bastions trokken de Pruisen zich daarop terug. Net als Muiden maakte Weesp deel uit van de Oude en Nieuwe Hollandse Waterlinie en later ook van de Stelling van Amsterdam. Weesp heeft een historische binnenstad met een beschermd stadsgezicht, diverse vestingwerken waaronder het torenfort aan de Ossenmarkt en wallen uit de zeventiende eeuw. U vindt er meer dan 200 rijksmonumenten, kerken en molens. Van oudsher hebben hier vele molens gestaan, er zijn er nog drie overgebleven: de Vriendschap, de Eendragt beide langs de Vecht en ’t Haantje aan de andere kant van de binnenstad. Op het Molenpad en de Utrechtse weg staan meerdere houten huizen, mogelijk zijn dit voormalige kringenwet woningen. Dit zijn woningen die te dicht bij het torenfort stonden en die in geval van een aanval platgebrand konden worden om zo het schootsveld vrij te maken. Iets wat we in deze tijd ons niet meer voor kunnen stellen.

Groepsschuilplaats type P, ook wel Piramide genoemd, is een in zwaar gewapend beton uitgevoerd bouwwerk, bedoeld als schuilplaats voor een groep  tot 13 infanteristen bij artillerie beschietingen. In Nederland zijn er in de periode 1939 – 1040 circa 570 van deze groeps-schuilplaatsen gebouwd. De schuilplaats heeft 1,5 m dikke buitenmuren, een frontmuur van 1,8 m dikte en het plafond is meer dan 2 m dik om een voortgezette beschieting met 21 cm brisant granaten succesvol te doorstaan. Aan de achterkant bevindt zich de ingang met een hoge drempel. Via een trapje kom je in een portiekje. Via een tweede deur kom je in de verblijfsruimte. De deuren gaan naar buiten open, zodat bij een explosie de deur door de druk dichtgeduwd zou worden. Vanuit de afwachtingsruimte kon door een schietgat het portiekje bestreken worden. De driedelige deuren zouden in dik staal uitgevoerd zijn. Het middelste deel diende als noodluik. Aan de haken langs de schuine zijden kon men camouflagenetten bevestigen. Tenslotte werd boven de ingang vaak het bouwjaar of het nummer van de schuilplaats in reliëf aangebracht. In de omgeving van Weesp zijn er 28 van deze groepsschuilplaatsen geplaatst. Een doorgezaagd exemplaar kunt u vinden langs de Diefdijk tussen Everdingen en Leerdam.

Bovenstaande teksten zijn geïnspireerd op de Wikipedia ®

Deze route is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid ontworpen met behulp van plan.tomtom.com. Met behulp van minikaart.nl en Google Map Streetview is gecontroleerd of de route geschikt is voor een stadsauto (L6(e)-klasse voertuig). Omdat de situatie op de weg kan veranderen kunnen we geen garantie geven dat de beschikbare routeinformatie onder alle omstandigheden volledig of juist is. Mocht je onderweg een wijziging of beperking in de route ontdekken, laat mij het weten op de pagina: Meedoen & Feedback. Zo kunnen we met elkaar de kwaliteit van de routes blijven garanderen. 

De gebruiker kan aan de routeinformatie op deze webstek geen rechten ontlenen. Blijf vooral zelf opletten en houd je aan de geldende verkeerregels en in voorkomende gevallen aan de aanwijzingen van verkeersregelaars.

De inhoud van deze webstek is uitsluitend bedoeld voor de gebruiker zelf. Het is niet toegestaan deze informatie over te dragen, te verveelvoudigen, te bewerken of te verspreiden, zonder vooraf schriftelijke toestemming van de beheerder.