Ooievaarsroute XXL
- Oude Hollandse Waterlinie -
Ooievaarsroute XXL
- Oude Hollandse Waterlinie -
Deze routebeschrijving is gebaseerd op de gelijknamige fietsroute uit de: Routegids Oude Hollandse Waterlinie. Als eerste ontdekken we één van de kleinste vestingen in ons land: Vesting Nieuwpoort. De vesting vormt samen met Schoonhoven een vestingtweeling die tot taak hadden de Lek te bewaken. We stoppen in het kleinste belangrijke vogelgebied van Nederland en nadat we daar eens goed hebben rondgekeken vervolgen we dan onze weg slingerend langs de Lek richting de vestingstad Vianen. De tocht voert ons daarna door een waterrijk polderlandschap, langs wipmolens en lintdorpen als Noordeloos en Goudriaan. De laatste stopplaats is Groot-Ammers. Hier werd in de jaren zestig het allereerste ooievaarsdorp gerealiseerd. Leuk detail: Langs de route hebben veel boeren een stalletje met groente en fruit.
We beginnen onze route op de parkeerplaats: Het Hoofd aan de rand van de vesting Nieuwpoort. Hier is een toeristisch overstappunt ook wel TOP genoemd. We parkeren hier ons voertuig en lopen een van de kleinste vestingen van Nederland in. Er valt veel te zien in de historische binnenstad. Ik verwijs hier naar de vele stadswandelingen die je op het internet kunt vinden. Ook is er een waterlinieommetje beschikbaar op www.oudehollandsewaterlinie.nl.
We ronden onze ontdekkingstocht door de vesting af en rijden langs de Lek door het dorpje Waal, Tienhoven en het sfeervolle stadje Ameide richting Lexmond. Aan de rechterkant van de weg ligt het natura-2000 gebied Zouweboezem. Dit is een belangrijk gebied voor broed- en trekvogels We slaan rechtsaf en rijden door naar de parkeerplaats. Hier parkeren we ons voertuig en lopen het natuurgebied in. Op loopafstand bevindt zich een observatietoren die je kunt beklimmen.
Nadat we van de natuur genoten hebben keren we weer terug naar het doel van deze tocht: “lekker toeren in onze stadsauto en genieten van ons nationale verdedigingserfgoed.” We rijden langs de Lek naar de vestingstad Vianen. We parkeren op de parkeerplaats Sluiseiland-Zuid. We steken de rotonde over en wandelen via de Korte Kerkstraat de oude vesting binnen. Ook voor het ontdekken van deze vesting kun je op het internet diverse stadwandelingen vinden. Zo halverwege de route is dit ook een mooi moment om aan de innerlijke mens te denken.
Voldaan vervolgen we onze weg en duiken we de polder in op weg naar het eerste uit een rij van dorpjes: Meerkerk. Een klein dorpje aan het Merwedekanaal. Langs het water staat een wipmolen waarvan er gedurende de reis er nog vele zullen volgen. Het volgende dorp doemt al op aan de horizon: het lintdorp Noordeloos, vallend onder de gemeente Molenlanden en dat is niet voor niets. Ook dit dorp is een wipmolen rijk. We vervolgen onze weg naar Goudriaan, een klein agrarisch lintdorp met vanzelfsprekend ook een molen.
Voordat je het doorhebt ligt Goudriaan achter ons en de weidse polder voor ons en zijn we op weg naar Groot-Ammers. Dit dorp staat bekend om het ooievaarsdorp Liesvelt, waar we langs zullen rijden als we het dorp verlaten op weg naar ons beginpunt van deze reis. Als we het dorp binnenrijden over de Ammerskade zien we rechts over het water vier molens staan. Een mooi gezicht. We doorkruisen het dorp en rijden weer langs de Lek terug naar ons vertrekpunt de vesting Nieuwpoort.
Vesting Nieuwpoort kreeg vanwege de positie op de grens van Holland en Utrecht veel strijd te verduren. Zo belegerden de troepen van Jan van Arkel de stad. De oorlog tegen Lodewijk XIV was de reden om de stad op te nemen in de Oude Hollandse Waterlinie. De vestingwerken werden volgens het verbeterde oud-Nederlands vestingstelsel aangelegd. Tientallen panden werden hiervoor gesloopt. Het stadhuis werd over de inundatiesluis heen gebouwd, zodat deze beschermd kon worden tegen het mogelijk verzet van ontevreden boeren als hun land onder water werd gezet. Met de bezetting door de Franse troepen verloor de vesting zijn functie, maar tijdens de watersnood van 1809 en de stormvloed van 1820 boden de vestingwallen wel bescherming tegen het hoge water. De vesting is eind vorige eeuw gerestaureerd en een deel van de historische binnenstad is beschermd stadsgezicht.
Natura-2000 gebied Zouweboezem is een boezemgebied bij Ameide dat tussen 1370 en 1373 werd gegraven om het overtollige water op te vangen. Door het gebied loopt de Oude Zederik, ook wel Zouwe genoemd vandaar dus de naam. Het gebied bestaat uit een zeer afwisselend landschap van open water tot rietmoeras en kleine oppervlakten grasland tot een boomgaard aan toe. De boezemlanden lopen onder bij hoog water. Het is een belangrijk vogelgebied, met als voornaamste broedvogels de purperreiger, de snor en de bruine kiekendief. In het gebied komt een grote populatie grote modderkruiper voor, het voedsel voor de purperreiger. Verder is het een belangrijk broedgebied van soorten die de geïnundeerde kruidenvegetatie en drijvende waterplanten nodig hebben om zich voort te planten. Deze en andere watervogels maken vooral gebruik van de beschutte open water gebieden, terwijl de rietlanden o.a. als slaapplaats voor diverse trekvogels in gebruik zijn.
Het gebied loopt gevaar omdat de waterschappen het waterpeil steeds preciezer kunnen regelen waardoor het gebied feitelijk te droog wordt, waardoor het vergrast en de moerasvogels wegtrekken.
Vestingstad Vianen heeft een rijke historie die wel zo’n 3400 jaar teruggaat. Pas rond het jaar 1000 is er sprake van een definitieve nederzetting en het kreeg stadsrechten in het jaar 1336. De stad werd aangelegd als vestingstad en heeft verscheidene verdedigingswerken, zoals de stadsmuren en de Lekpoort. De stad ligt op een strategisch belangrijke plaats aan de Lek, waardoor Vianen een concurrentiepositie kreeg ten opzichte van Utrecht. Nadat in 1122 de Kromme Rijn bij Wijk bij Duurstede was afgedamd, moesten schepen richting Utrecht Vianen passeren. Later was de stad een schakel in de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De stad heeft een kenmerkende structuur. Ze heeft al van oudsher een enigszins vierkante aanleg en een recht stratenpatroon, waaraan in de loop der tijd geen of weinig veranderingen zijn aangebracht. De stad is gebouwd rond de haven en aangelegd als vestingstad, ter verdediging tegen vooral het naburige Utrecht. Kenmerkend zijn de stadsmuren, verdedigingswerken en kastelen. Waar nu de Molenstraat is was voorheen de stadsmuur. Van de stadsmuur zijn nog stukken te zien in de stad. Op de muur staat een oud kanon met kogels. Op plattegronden is te zien dat achter de Molenstraat water ligt, wat kenmerkend is achter een stadsmuur.
De Paardenmarkt van Vianen is sinds 2013 erkend als Nederlands immaterieel erfgoed en wordt sinds 1271 gehouden op de woensdag voor de tweede donderdag in oktober.
De naam Meerkerk wordt voor het eerst genoemd in 1266, maar rond 1000 is hier al sprake van een nederzetting. Waarschijnlijk is het dorp vernoemd naar een stuk land genaamd het Meer, dat vlak bij een kerk lag. Meerkerk ligt aan het Merwedekanaal dat onderdeel was van de zogenaamde Amsterdam – Gorinchem route. Een kanaal dat nog steeds druk wordt bevaren. Een van de laatste schipbruggen van Nederland was ook in Meerkerk te vinden. Deze brug is nu een museumstuk in Rotterdam. Door Meerkerk liep ook een onderdeel van een grote weg die deel uit maakte van de route Parijs - Amsterdam en werd aangelegd door Napoleon. Het verhaal gaat dat Napoleon op een van zijn reizen in Meerkerk heeft overnacht.
Noordeloos is een lintdorp dat is vernoemd naar het gelijknamig veenriviertje dat door het dorp loopt. Dit riviertje gaat later over in de Giessen. Het dorp is een wipmolen rijk die op vrijwillige basis de polder bemaalt. Vóór 1413 heeft er hier een kasteel gestaan dat inmiddels verdwenen is.
Goudriaan is een klein lintdorp liggend langs het riviertje Goudriaan met een uitgesproken agrarisch karakter. Het dorp is gelegen aan de historische verbindingsweg tussen de vestingsteden Nieuwpoort en Gorinchem. Dit is nu de provinciale weg N216. Goudriaan wordt voor het eerst vermeld op 2 mei 1260, toen de bisschop van Utrecht toestemming gaf om een kerk te bouwen, een doopvont in de kerk op te nemen en een kerkhof aan te leggen. Ook dit dorp is een molen rijk. Hij staat langs de Smoutjesvliet. Een fraaie achtkante poldermolen met scheprad bedoeld voor de ontwatering van de polders.
Groot-Ammers is voor velen vooral bekend door de ooievaars. Het was lange tijd slecht gesteld met de ooievaars in Nederland. Door ooievaars in gevangenschap te laten broeden is Ooievaarsdorp 'Het Liesvelt' ontstaan. De gekweekte nakomelingen werden vrijgelaten. Dankzij dat broedprogramma gaat het nu zo goed met de ooievaar dat een kweeklocatie niet meer noodzakelijk is. Het Liesvelt fungeert nu als streekcentrum. Groot-Ammers stond rond 1900 ook bekend om de handel in kaas. De kaas werd in de Alblasserwaardse polder geproduceerd, en in Groot-Ammers verhandeld, getuige de vele kaas-pakhuizen in het dorp. Ten slotte is groot-Ammers een molendorp. Langs de Molenkade staan vier poldermolens en in het Ooievaarsdorp staat nog een korenmolen.
Bovenstaande teksten zijn geïnspireerd op de Wikipedia ®
Deze route is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid ontworpen met behulp van plan.tomtom.com. Met behulp van minikaart.nl en Google Map Streetview is gecontroleerd of de route geschikt is voor een stadsauto (L6(e)-klasse voertuig). Omdat de situatie op de weg kan veranderen kunnen we geen garantie geven dat de beschikbare routeinformatie onder alle omstandigheden volledig of juist is. Mocht je onderweg een wijziging of beperking in de route ontdekken, laat mij het weten op de pagina: Meedoen & Feedback. Zo kunnen we met elkaar de kwaliteit van de routes blijven garanderen.
De gebruiker kan aan de routeinformatie op deze webstek geen rechten ontlenen. Blijf vooral zelf opletten en houd je aan de geldende verkeerregels en in voorkomende gevallen aan de aanwijzingen van verkeersregelaars.
De inhoud van deze webstek is uitsluitend bedoeld voor de gebruiker zelf. Het is niet toegestaan deze informatie over te dragen, te verveelvoudigen, te bewerken of te verspreiden, zonder vooraf schriftelijke toestemming van de beheerder.