• We beginnen onze route op het Vestingplein in het hart van Muiden. Neem even de tijd om de omgeving te verkennen. Aan het plein ligt het Muizenfort (fort C) en kijk je op de achterzijde van de bomvrije kazerne waarin een trouwzaal en de gemeentelijke bibliotheek is gevestigd. Over het wandelpad gelegen naast de Ton Koolsingel loop je langs een aantal oude opslagplaatsen (remises) naar het Muiderslot.  Mocht u over een elektrisch voertuig beschikken dan kunt u in de tussentijd mooi de accu volladen. Na een blik op het slot loopt u langs de Herengracht richting de voormalige zeesluis, onderdeel van de Waterlinie. Sla vervolgens linksaf de Naarderstraat in die u weer terugbrengt op het Vestingplein waar uw voertuig staat te wachten.

• We rijden Muiden uit over de Herengracht die langs de Vecht loopt. Bij het verlaten van Muiden ligt het voormalig fort H (nu een restaurant) aan de rechterzijde. We volgen de Vecht richting Weesp. Halverwege de route ligt er een groepsschuilplaats  aan de linkerzijde van de weg

• We rijden Weesp binnen en parkeren op de Ossenmarkt. Hier staat een torenfort dat onderdeel was van de nooit afgebouwde vesting. Het stadshart ligt achter de dubbele ophaalbrug over de Vecht. De vele historische gebouwen zijn een wandeling zeker waard. We verlaten Weesp langs dezelfde kant als dat we het stadje zijn binnengekomen en we vervolgen onze weg langs de oever van de Vecht. Zodra we Weesp verlaten zien we aan de overkant nog twee van de vele molens die hier in het gebied stonden.

• We slingeren ons door het landschap richting fort Uittermeer. Dit is ook een torenfort dat onderdeel was van de waterlinie. Om het fort heen staan een aantal plofhuisjes waar vroeger de munitie werd opgeslagen. Naast het torenfort treft u hier ook een uitspanning aan waar het goed toeven is.

• We vervolgen onze weg en rijden langs de Vecht richting het plaatsje Nigtevecht. Na ongeveer 3 km maakt de weg een slinger rond een eilandje in de Vecht. Hier ligt het fort Hinderdam dat helaas zelden toegankelijk is en door de overmatige begroeiing grotendeels aan het zicht wordt onttrokken.  We vervolgen onze weg en rijden door het dorpje Nigtevecht. Als we het dorp uitrijden maakt de weg een bocht naar links vanwege het Amsterdam - Rijn kanaal. Aan de andere zijde van het kanaal ligt het fort bij Nigtevecht. Een bezoek aan dit fort doen we op een ander moment, want de Vecht slingert onverminderd door, door het mooie landschap en brengt ons via Vreeland naar het dorp Loenen (aan de Vecht natuurlijk). We rijden door het dorp en steken hier de Vecht over via de oude Vechtbrug.

U kunt hier de route even verlaten door over de brug niet rechtsaf te slaan en langs de Vecht uw weg te vervolgen, maar in plaats daarvan rechtdoor te rijden. Na ongeveer 1,5 km ligt aan de linkerzijde van de weg fort Spion. Dit is een klein fort met weinig parkeermogelijkheden, maar u kunt hier wel kamperen en overnachten in de bomvrije kazerne. Meer informatie vindt u op de website van Forten Nederland (forten.nl)

• We laten de plassen links liggen en vervolgen onze weg naar Nieuwersluis. We steken hier opnieuw de Vecht over om bij het Fort Nieuwersluis te geraken. Het is even ‘kruip door sluip door’ om op het fortterrein te geraken, maar dat is zeker de moeite waard. Dit fort kent zowel een torenfort als een bomvrije kazerne en vele remises (opslagplaatsen). Met een beetje mazzel kunt u tegen betaling natuurlijk een kopje koffie of iets fris scoren. Een deel van de bomvrije kazerne heeft vroeger als BB commandobunker gediend en men heeft dit nu in ere hersteld met een expositie hierover.

• We verlaten Nieuwersluis door opnieuw de Vecht over te steken en rijden voor de vrouwengevangenis (de voormalige koning Willem III kazerne) langs om onze weg te vervolgen richting Maarssen. Let vooral op de fraaie buitenhuizen en de diverse theekoepeltjes die aan de oevers van de Vecht staan.

• Vlak voordat we Maarssen binnenrijden verlaten we voor nu even de Vecht om deze verderop weer te ontmoeten. We rijden door Maarssen heen op zoek naar het werk bij Maarsseveen. Deze plek is een broedplaats van kunstenaars en het terras is een goed bewaard geheim.

• Na een kort oponthoud keren we terug naar de Vecht en rijden langs Slot Zuylen op weg naar onze eindbestemming: fort aan de Klop. Een torenfort in gebruik als brasserie, een oase aan de rand van Utrecht en het begin van onze volgende route: de Stelling van Utrecht. U kunt natuurlijk ook de tocht langs de Vecht vervolgen tot aan het begin: de Weerdsluis in het hart van Utrecht. Uw routeplanner loodst u hier wel door de stad.

Muiden is een vestingstad aan de voormalige Zuiderzee en was in die tijd de toegang tot het achterland van de Nederlanden en moest derhalve beschermd worden. Het woord Muide drukt uit de monding van een rivier op zee (wat vroeger dus het geval was). De eerste werken dateren uit het begin van de 15e eeuw. Na de Frans-Duitse Oorlog werd de vesting gemoderniseerd en werden er een aantal bakstenen, bomvrije, onderkomens geplaatst. Voorbeelden hiervan zijn het Muizenfort aan het Vestingplein (genoemd naar de muisgrijze soldaten uniformen) en de holle beer. De beer is een dam in de vestinggracht die het zoute zeewater van het zoete water in de gracht moest scheiden. Zulke bouwwerken komen meer voor bij vestingsteden, maar deze is uniek omdat deze beer een gang met schietgaten bevat van waaruit een inundatiesluis kon worden opengezet. Tegenover het Muiderslot, aan de overkant van de Vecht, staat de Westbatterij een klein torenfort met daarvoor een batterij in het dijklichaam. Muiden maakte deel uit van de Oude en de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Vanaf 1901 behoorde Muiden ook tot de Stelling van Amsterdam.

Groepsschuilplaats type P, ook wel Piramide genoemd, is een in zwaar gewapend beton uitgevoerd bouwwerk, bedoeld als schuilplaats voor een groep  tot 13 infanteristen bij artillerie beschietingen. In Nederland zijn er in de periode 1939 – 1040 circa 570 van deze groeps-schuilplaatsen gebouwd. De schuilplaats heeft 1,5 m dikke buitenmuren, een frontmuur van 1,8 m dikte en het plafond is meer dan 2 m dik om een voortgezette beschieting met 21 cm brisant granaten succesvol te doorstaan. Aan de achterkant bevindt zich de ingang met een hoge drempel. Via een trapje kom je in een portiekje. Via een tweede deur kom je in de verblijfsruimte. De deuren gaan naar buiten open, zodat bij een explosie de deur door de druk dichtgeduwd zou worden. Vanuit de afwachtingsruimte kon door een schietgat het portiekje bestreken worden. De driedelige deuren zouden in dik staal uitgevoerd zijn. Het middelste deel diende als noodluik. Aan de haken langs de schuine zijden kon men camouflagenetten bevestigen. Tenslotte werd boven de ingang vaak het bouwjaar of het nummer van de schuilplaats in reliëf aangebracht. In de omgeving van Weesp zijn er 28 van deze groepsschuilplaatsen geplaatst. Een doorgezaagd exemplaar kunt u vinden langs de Diefdijk tussen Everdingen en Leerdam. Deze groepsschuilplaats doen we aan in een volgende  routebeschrijving.

Weesp lag rond 1355 strategisch aan de grens tussen het machtsgebied van de graven van Holland en de bisschop van Utrecht. De stad kreeg in dat jaar stadsrechten en de plicht om stadsmuren te bouwen. De noodzaak hiervoor bleek al het jaar daarop, toen de troepen van de bisschop van Utrecht huishielden in Weesp. Door het verkrijgen van stadsrechten en de uitbreidingen daarop werd Weesp een welvarende stad. Het schone Vechtwater zorgde ervoor dat bierbrouwers zich er vestigden. De tijden veranderden en de stad werd meer en meer een vesting. Na de belegering door de Fransen (in het rampjaar 1672) werd de verdediging uitgebreid met vier bastions, maar de vesting werd nooit voltooid omdat de overige vier bastions niet gebouwd werden. In september 1787 werd een aanval van de Pruisen afgeslagen mede door de inzet van het waterwapen. De sluizen werden geopend om het land onder water te zetten en onder vuur van het geschut op de bastions trokken de Pruisen zich daarop terug. Net als Muiden maakte Weesp deel uit van de Oude en Nieuwe Hollandse Waterlinie en later ook van de Stelling van Amsterdam. Weesp heeft een historische binnenstad met een beschermd stadsgezicht,  diverse vestingwerken waaronder het torenfort aan de Ossenmarkt en wallen uit de zeventiende eeuw. U vindt er meer dan 200 rijksmonumenten, kerken en molens. Van oudsher hebben hier vele molens gestaan, er zijn er nog drie overgebleven: de Vriendschap, de Eendragt beide langs de Vecht en ’t Haantje aan de andere kant van de binnenstad. Op het Molenpad en de Utrechtse weg staan meerdere houten huizen, mogelijk zijn dit voormalige kringenwet woningen. Dit zijn woningen die te dicht bij het torenfort stonden en die in geval van een aanval platgebrand konden worden om zo het schootsveld vrij te maken. Iets wat we in deze tijd ons niet meer voor kunnen stellen.

Fort Uitermeer maakt deel uit van zowel de Oude als de Nieuwe Hollandse Waterlinie als later ook de Stelling van Amsterdam. Het fort had als doel het beschermen van de landdoorgangen en het ondersteunen van de buurforten met zijn geschut. Ten slotte beschermde het fort de sluis waarmee het land tussen de Vecht en de vesting Naarden onder water gezet kon worden. In 1845 werd er pas een torenfort gebouwd.  Dit was het eerste exemplaar van een serie van drie. De twee andere kwamen aan de Ossenmarkt in Weesp en aan de monding van de Vecht bij Muiden (de Westbatterij). Het torenfort telt twee verdiepingen, een open binnenplaats met een trap langs de muur. Op de verdieping waren kamers met 10 bedden per kamer. Iedere kamer had drie schietgaten in de buitenmuur. Op de begane grond waren er nog een paar kamers voor de manschappen, een vertrek voor de wacht en  de commandant, een ziekenzaal en magazijnen voor de opslag van munitie en levensmiddelen. Met de introductie van de brisantgranaat en de verbeteringen van geschut moest het torenfort beter worden beschermd. Op het dak kwam een dikke zandlaag. Oostelijk van de toren werd een aarddekking aangebracht, die strekte tot over de daken van toren en wachtgebouw.

Fort Hinderdam is oorspronkelijk een fort van de Stelling van Amsterdam. Het is gelegen op de grens van Utrecht en Noord-Holland op een eilandje midden in de Vecht. Voor de aanleg van de sluizen stond de Vecht in open verbinding met de Zuiderzee en konden eb en vloed vrijelijk hun gang gaan. Bij een storm was er overstromingsgevaar die tot in de stad Utrecht schade kon aanrichten. Om dit te voorkomen werd er tussen Breukelen en Maarssen een dam met sluis aangelegd. Tweehonderd jaar later gaf de bisschop van Utrecht opdracht een nieuwe dam meer naar het noorden aan te leggen. De naam Hinderdam was het gevolg van de last die dit opleverde voor de scheepvaart. In een bocht van de Vecht werden diverse sluizen en een dam gebouwd. In eerste instantie lagen hierbij geen verdedigingswerken, maar veel later werd er bij de dam een eenvoudige versterking aangebracht ter verdediging van de sluis en ter beveiliging van de hoger gelegen toegangswegen. Met de bouw van nieuwe zeesluizen in Muiden werd de sluis bij Hinderdam gesloopt en toen Utrecht zich weer bij de Unie aansloot is er afgesproken dat de sluis bij Hinderdam niet herbouwd mocht worden en dat Holland het recht van militaire inundatie over het Utrechts gebied kreeg. Het fort bleef behouden en had als doel het verkeer op de Vecht en op de Vechtdijken te controleren en de buurforten, met het geschut te ondersteunen. In 1815 werd het net als veel andere verdedigingswerken opgenomen in de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Het fort is nu eigendom van Natuurmonumenten. Het heeft een ecologische bestemming en is daarom niet toegankelijk. Er resteren nog enkele militaire bouwwerken uit de 19e en 20e eeuw, die echter sterk zijn vervallen. Het eiland en de gebouwen zijn met bomen en struiken begroeid.

Fort Spion is een verdedigingswerk dat als batterij deel uitmaakte van de Oude Hollandse Waterlinie en als fort deel uitmaakte van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Het fort is een zogenaamde 'dijkaccesspost' en had tot taak de smalle doorgang in een onder water staand gebied (de weg van Loosdrecht naar Loenen) af te sluiten. Door de jaren heen werd het geheel gemoderniseerd. Zo kwam er een wachthuis met een magazijn voor de opslag van munitie (gebouw B), een betonnen remise (gebouw C) en net buiten de gracht werd een brug gebouwd met een fortwachterswoning. In de dertiger jaren werd het fort versterkt met een zware beton kazemat. Voor WWII werden nog diverse betonnen groepsschuilplaatsen en een koepelkazemat aangelegd. Er liggen ook nog restanten van een tankversperring. Nu is Fort Spion een kleine camping.

Nieuwersluis is zoals de naam al zegt gebouwd rondom een sluis. Het fort werd aangelegd als onderdeel van de Oude Hollandse Waterlinie en verschillende malen verbouwd en versterkt. De boerderijen in de omgeving van het fort vonden hier hun bescherming waardoor Nieuwersluis eigenlijk kon worden beschouwd als vestingdorp. In 1815 werd het opgenomen in de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De frontzijde van het fort werd naar het zuiden gericht en er werd een torenfort van 2 verdiepingen met een eigen natte gracht en ophaalbrug aangelegd. Ook werd er een damsluis in de Vecht aangelegd. De rivier vervulde een belangrijke functie bij de aanvoer van inundatiewater vanuit de toenmalige Zuider zee en de Lek. De damsluis heeft tegenwoordig geen functie meer. Met de verbetering van het geschut en artillerie- granaten was het boven alles uitstekende torenfort kwetsbaar geworden. Het werd onderhanden genomen en grotendeels aangeaard, inclusief het dak. De gracht werd gedempt, er kwam een zeven meter hoge aarden wal met opstelplaatsen voor geschut, drie bomvrije remises voor de stalling van kanonnen met in de kelder een munitie opslag, en een bomvrije kazerne met ruimte voor 400 man. De fortificaties op de oostelijke Vechtoever verdwenen bijna volledig. Het vrijgekomen land werd gebruikt voor een pupillenschool  en groeide uit tot de Koning Willem III kazerne. De Pupillenschool had  koning Willem III als beschermheer. Jongens, waarvan de ouders geen geld hadden om zelf voor de opvoeding te betalen kregen daar les in lezen, schrijven, rekenen, aardrijkskunde en geschiedenis, zwemmen en schaatsen. Op hun 16e kwamen ze dan in de krijgsdienst. Het idee was in Nederlands-Indië ontstaan. De Nederlandse soldaten kregen vaak kinderen bij inlandse vrouwen en deze kinderen verbleven in het kampement. De kinderen kregen hier vanaf hun 5de lager onderwijs; de oudere kinderen kregen ook oefening in enkele militaire vakken. Toen dit experiment succesvol bleek, werd de Pupillenschool in Nieuwersluis gesticht. Later werd het gebouw bestemd tot kazerne en kreeg het een functie als strafkazerne. Vanaf het midden van de twintigste eeuw kende iedere dienstplichtige wel de betekenis van  “Hij krijgt Nieuwersluis”. Je had dan best wel wat uitgespookt. In de jaren zeventig werden ook niet-erkende dienstweigeraars hier opgesloten. Tegenwoordig is de kazerne in gebruik als penitentiaire inrichting voor vrouwen ofwel als vrouwengevangenis.

Werk bij Maarssenveen bestaat uit een kazerne afgedekt met aardwerk en is omgeven door een gracht en maakt deel uit van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. In latere jaren werd een kanonremise aan het werk toegevoegd. Deze is in 1940 is gesloopt bij de aanleg van loopgraven. In diezelfde tijd zijn ook de wallen met de grond gelijk gemaakt. De fortwachterswoning bestaat nog, maar is wel aangepast. Het fort diende ter verdediging van een dijkweg met vaart en van de dijken van de Maarsseveense en Tienhovense polders.

Slot Zuylen is een kasteel in het dorp Oud-Zuilen nabij Utrecht. De geschiedenis van het slot begint reeds in de 13e eeuw. Het kasteel werd met de grond gelijk gemaakt, weer opgebouwd en diverse malen ingrijpend verbouwd en uitgebreid tot wat het nu is. Vandaag de dag heeft het onder meer de functie van museum.

Fort aan de Klop diende voor de bescherming van de stad Utrecht en was onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Het fort is gebouwd op een bijzondere (strategische) plaats voor de verdediging tegen de aanvallen van de Spanjaarden en later de Franssen. Het was oorspronkelijk een gesloten rechthoekig aardwerk zonder gebouwen, maar is rond 1850 voorzien van een bomvrij wachthuis in het midden van het terrein. Het ronde gebouw had een kelderverdieping, begane grond en het dak werd gebruikt als uitkijk en seinpost. Langs de buitenmuren liep een gracht met bij de hoofdingang een ophaalbrug. Het fort verloor zijn betekenis als artilleriesteunpunt met de oplevering van het Werk bij Maarsseveen en hierdoor zijn geplande verbeteringen nooit uitgevoerd. Wel zijn er drie houten opslagloodsen gebouwd en de plaatstalen artillerieloods is afkomstig van fort Lunet II.

Bovenstaande teksten zijn geïnspireerd op de Wikipedia ®

Deze route is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid ontworpen met behulp van plan.tomtom.com. Met behulp van minikaart.nl en Google Map Streetview is gecontroleerd of de route geschikt is voor een stadsauto (L6(e)-klasse voertuig). Omdat de situatie op de weg kan veranderen kunnen we geen garantie geven dat de beschikbare routeinformatie onder alle omstandigheden volledig of juist is. Mocht je onderweg een wijziging of beperking in de route ontdekken, laat mij het weten op de pagina: Meedoen & Feedback. Zo kunnen we met elkaar de kwaliteit van de routes blijven garanderen. 

De gebruiker kan aan de routeinformatie op deze webstek geen rechten ontlenen. Blijf vooral zelf opletten en houd je aan de geldende verkeerregels en in voorkomende gevallen aan de aanwijzingen van verkeersregelaars.

De inhoud van deze webstek is uitsluitend bedoeld voor de gebruiker zelf. Het is niet toegestaan deze informatie over te dragen, te verveelvoudigen, te bewerken of te verspreiden, zonder vooraf schriftelijke toestemming van de beheerder.