• Onze trip door dit deel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie vangt aan bij Fort Everdingen waar een bierbrouwerij en een camping is gevestigd. We beperken ons nu tot een kopje koffie of thee want we hebben nog een uitdagende rit voor de boeg. We verlaten het fortterrein en draaien de Diefdijk op. Direct aan het begin van deze eeuwenoude dijk liggen aan de linkerkant een behoorlijk aantal groepsschuilplaatsen. Deze staan ook wel bekend als de Batterijen aan de Diefdijk. Vergelijkbare batterijopstellingen zijn op meerdere plekken langs de Diefdijk en de Meerdijk te zien. De hooggelegen dijk diende vanaf het begin al als waterkering en loopt door een prachtig polderlandschap vol boomgaarden, bloemrijke weilanden en waterpartijen. Je rijdt dwars door natuurgebieden en tussen al dat groen liggen aan de linkerkant van de dijk veel betonnen geroepsschuilplaatsen.

• We steken de A2 over en slaan vrijwel direct over het viaduct scherp linksaf en rijden de dijk af terug richting de A2. Onderaan de dijk is een kleine parkeerplek. We stijgen uit en lopen onderlangs de dijk naar bunker 599. Deze groepsschuilplaats staat beter bekend als de doorgezaagde bunker. Dit is een erg fotogeniek plekje, die goed laat zien hoe een groepsschuilplaats van het type P in elkaar steekt. Ook voor de geocachers onder ons is dit een plek om zeker te bezoeken.

• We klimmen de trap op en lopen langs de dijk terug naar het viaduct over de A2. We maken de oversteek over het rechtsgelegen voetpad. Aan het einde staat rechts een informatietafel waarop de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Diefdijklinie wordt toegelicht. We dalen de natuurstenen trap af naar de ingegraven en gecamoufleerde mitrailleurkazemat (bekend als V.I.S. kazemat). Dit was een gevechtskazemat met ruimte voor een kanon. De kazemat is helaas niet toegankelijk en je kunt hem dan ook het beste vanaf de trap bewonderen (veel stekelige planten aanwezig ☹).

• We keren terug naar ons voertuig en vervolgen onze weg over de Diefdijk. Geniet daarbij van het schitterende landschap dat zich links en rechts van ons aan ons toont. Na een paar kilometer doemt aan de linkerzijde het Werk op de spoorweg bij de Diefdijk op. Zoals de naam al aangeeft ligt het werk op de plek waar we de spoorwegovergang passeren. Vlak voor de overgang bevindt zich aan de rechterkant van de weg een kleine parkeerplaats, waar we kunnen parkeren om het Werk te kunnen bewonderen. Hou er wel rekening mee dat het terrein niet toegankelijk is!

• Na het werk op de spoorweg draaien we aan het einde van de Diefdijk de Meerdijk op en slingeren ons door het mooie polderlandschap met haar ‘wielen’. We passeren het poldergemaal de ‘Oude Horn’. Dit gemaal kon worden ingezet bij het onderwater zetten in tijden van oorlog. Na een kleine kilometer ligt er rechts van de weg een parkeerplaats onderaan de dijk. Deze parkeerplaats ligt naast de Loopgraaf aan de Meerdijk. De loopgraaf verbindt een groepsschuilplaats met een kazemat. De oorspronkelijke loopgraaf stamt uit 1940, maar is na de oorlog verwijderd. In 2016 is de loopgraaf voorzien van een nieuwe geschutskoepel op de kazemat op eigentijdse wijze herbouwd zodat men hier de geschiedenis opnieuw kan beleven.

• We vervolgen onze weg over de Meerdijk. Aan het einde van de dijk slaan we linksaf en duiken de polder in en rijden langs de Linge richting de vestingstad Buren.

De echte ‘fortfanaat’ kan hier eerst nog twee forten aan zijn/haar palmares toevoegen. Aan de linkerkant van de route komen we eerst het fort bij Asperen tegen. Een torenfort vergelijkbaar met het fort Everdingen die we eerder hebben bezocht. Het fort heeft een unieke glazen koepel gemaakt van Leerdam glas. Het tweede fort ligt even verderop aan de rechterkant van de route. Dit is het fort aan de Nieuwesteeg dat tegenwoordig beter bekend staat als Geofort. Dit fort is ingericht als museumfort met een twist. Op hun website (www.geofort.nl) kun je ontdekken wat hier allemaal te doen is.

• Op weg naar de vestingstad Buren rijden we langs diverse mooie plaatsjes als Rumpt, Beesd, Tricht en Buurmalsen voordat we de bebouwde kom van Buren binnenrijden. Hier parkeren we ons voertuig en verkennen we de ‘Oranje’ stad te voet. Laat je inspireren door de verschillende wandelroutes die je op het Internet kunnen vinden.

• Na een hapje en een drankje zoeken we ons vervoermiddel weer op en rijden dwars door de polder terug naar ons vertrekpunt. We vermijden daarbij zoveel mogelijk alle drukke wegen. Met fort Everdingen in zicht passeren we het Werk aan het Spoel met zijn ‘kogelvanger’. Voor de hongerige types onder ons misschien een mooie gelegenheid om een stop te overwegen.

Fort Everdingen vormde samen met Fort Honswijk de verdediging van de toegang tot de Lek. Net als Honswijk is fort Everdingen een torenfort dat gebouwd is op de plek waar de Lekdijk en de Diefdijk samenkomen. Net als bij de meeste andere torenforten kreeg fort Everdingen ook een contrescarpe om de kwetsbare frontzijde (aan de kant van Duitsland) beter te beschermen. Voordeel was dat men hiermee ook extra ruimte kreeg voor opslag van geschut en munitie en de  legering van soldaten. Het fort kreeg ook een tweetal remises en een fortwachterswoning. In de buurt van het fort liggen drie sluizen voor de inundatie van de polder tussen de Diefdijk en Culemborg. Ook is de streek gelardeerd met een aantal groepsschuilplaatsen van het type P. Van 1950 tot aan 2014 was het fort in gebruik door de Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD). Na een uitgebreid onderzoek naar een passende functie voor het fort, waarbij de toegankelijkheid en het behoud van het militaire erfgoed voorop stonden is de keus gevallen op het plan van de  bierbrouwerij Duits & Lauret. Deze onderneming vestigde er een brouwerij en ontplooide er uiteenlopende activiteiten.

De doorgezaagde bunker (Groepsschuilplaats 599) is een openbare attractie voor bezoekers van de Diefdijklinie. De bunker (gebouwd in 1940) is zichtbaar vanaf de rijksweg A2 en is toegankelijk voor bezoekers. De bunker is in 2010 in twee gedeeld door een stuk van ongeveer een meter breed los te  zagen. Het zaagwerk duurde vier weken. Je kunt de bunker bereiken via een trap die loopt van de dijk naar een pad dat door de bunker tot over het water loopt. In het water langs het pad staan palen die de waterhoogte aangeven als het land onder water gezet zou worden. Bunker 599 is naast een gewilde fotolocatie ook een geocache.

Het werk op de spoorweg  ligt vlak naast de plek waar de spoorlijn Geldermalsen-Leerdam de Diefdijk doorsnijdt. Het werk werd aangelegd om de toegang via de spoorweg te verhinderen en om de dijk in de  Linge met vuur te dekken. Het werk is ongeveer zes hectare groot en vrijwel geheel omgeven door  een gracht. De spoorlijn door-snijdt het werk in twee ongelijke delen. Ten zuiden van het spoor staan drie bomvrije gebouwen, een wachthuis, een keuken met kantine en een remise. Op het noordelijk deel staat nog een tweede en grotere remise. Alle bouwwerken zijn grotendeels afgedekt met aarde ter bescherming en camouflage. Voor en achter het werk lagen kraanbruggen, waarvan er één nog aanwezig is. Buiten de gracht, aan de andere kant van de Diefdijk, staat nog een fortwachterswoning. Het verdedigingswerk is nu particulier bezit en is daarom niet toegankelijk.

Ten zuiden van het werk ligt het Gemaal De Oude Horn. Dit gemaal diende ook om water vanuit de Linge via de Culemborgse Vliet naar het inundatiegebied ten oosten van de Diefdijk te voeren. Het werk had derhalve ook een rol bij de verdediging van deze inundatiesluizen.

De loopgraaf aan de Meerdijk dateert oorspronkelijk uit 1940, maar is na de oorlog verwijderd. In 2016 is de loopgraaf, voorzien van een nieuwe geschutskoepel op de kazemat, op eigentijdse wijze herbouwd zodat men hier de geschiedenis opnieuw kan beleven. Het systeem van loopgraven was bedoeld om soldaten te beschermen tegen vijandelijk vuur en hen in staat te stellen snel en veilig te bewegen tussen verdedigingspunten. Naast bescherming zijn loopgraven ook plekken waar wapens, munitie en voedsel opgeslagen konden worden, en waar soldaten konden rusten, ze zijn diep genoeg om volledig in te kunnen staan of zitten, zodat soldaten nauwelijks zichtbaar zijn voor de vijand. De loopgraaf aan de Meerdijk is toegankelijk voor publiek en maakt deel uit van diverse wandel-, fiets en nu ook (stads)autoroutes langs de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Een informatiepaneel op de parkeerplaats geeft achtergrondinformatie over de geschiedenis en functie van het verdedigingswerk.

Buren ligt verscholen aan de Korne, een zijriviertje van de Linge. Dit pittoreske vestingstadje heeft een rijke geschiedenis, waarin een belangrijke rol is weggelegd voor de Oranjes. Buren verkreeg haar stadsrechten  van ridder Allard, heer van Buren en Beusichem. Buren sloot zich aan bij de Unie van Dordrecht en vervolgens weer belegerd. De vestingwerken van Buren zijn nog grotendeels intact. De wallen, muren en één stadspoort zijn overgebleven. De stad bood ook onderdak aan een van de grootste kastelen van Nederland het huis Buren, waarvan de laatste bewoner Frederik Hendrik, prins van Oranje was. Maar zoals vaak gebeurd werd het kasteel stukje bij beetje gesloopt. De stad raakte ernstig in verval. Pas na de tweede wereldoorlog werd begonnen met de restauratie van de stad, die bijna vijftig jaar in beslag zou nemen. Een deel van Buren is een beschermd stadsgezicht en het stadje heeft veel verrassends te bieden! De band met de Oranjes komt tot uitdrukking doordat vandaag de dag koning Willem-Alexander en koningin Maxima nog altijd graaf en gravin van Buren zijn. Soms gebruiken de Oranjes de schuilnaam Van Buren als ze incognito ergens naar toe willen of ergens aan deel willen nemen.

Het Werk aan het Spoel ligt langs de Lek op een kilometer ten oosten van Fort Everdingen en had tot doel om de aldaar gelegen waaiersluis te beschermen. Samen met de inundatievoorzieningen van Fort  Everdingen kon hiermee de polder tussen Culemborg en de Diefdijk onder water worden gezet om Holland te beschermen tegen de vijand. Het werk heeft nu een nieuwe bestemming te weten: horeca en culturele activiteiten te midden van een historisch en landschappelijk decor. Op een paar honderd meter naast het werk staat nog een betonnen kogelvanger. Dit is het restant van de lange schietbaan die tijdens de Mobilisatie in 1939-1940 werd aangelegd ten zuiden van het Werk aan het Spoel.

Bovenstaande teksten zijn geïnspireerd op de Wikipedia ®

Deze route is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid ontworpen met behulp van plan.tomtom.com. Met behulp van minikaart.nl en Google Map Streetview is gecontroleerd of de route geschikt is voor een stadsauto (L6(e)-klasse voertuig). Omdat de situatie op de weg kan veranderen kunnen we geen garantie geven dat de beschikbare routeinformatie onder alle omstandigheden volledig of juist is. Mocht je onderweg een wijziging of beperking in de route ontdekken, laat mij het weten op de pagina: Meedoen & Feedback. Zo kunnen we met elkaar de kwaliteit van de routes blijven garanderen. 

De gebruiker kan aan de routeinformatie op deze webstek geen rechten ontlenen. Blijf vooral zelf opletten en houd je aan de geldende verkeerregels en in voorkomende gevallen aan de aanwijzingen van verkeersregelaars.

De inhoud van deze webstek is uitsluitend bedoeld voor de gebruiker zelf. Het is niet toegestaan deze informatie over te dragen, te verveelvoudigen, te bewerken of te verspreiden, zonder vooraf schriftelijke toestemming van de beheerder.