• We beginnen onze route op parkeerplaats de Haven aan de rand van de vesting Willemstad. Want als eerste gaan we deze vestingstad ontdekken. Op de website van VisitBrabant (Zuiderwaterlinie routes in Noord-Brabant | VisitBrabant) kun je een stadswandeling door de vesting downloaden. Als Willemstad geen geheimen meer voor ons heeft verplaatsen we ons met ons voertuig naar de volgende vestingstad.

• Onderweg stoppen we even bij fort Bovensluis. Dit fort is nu een camping en niet vrij toegankelijk. Je kunt delen van het fort vanaf de weg zien.

• We zetten koers richting de vestingstad Klundert. Ook deze stad herbergt veel verdedigings-erfgoed. Via de website van Forten Nederland (https://forten.nl) kun je informatie over Klundert en de wandelmogelijkheden aldaar vinden. Zij linken je door naar de juiste informatie.

• We laten Klundert achter ons en duiken de polder in op weg naar het Volkerak. Maar voor we daar aan gaan komen stoppen we even bij fort de Hel. Dit fort bestaat uit een vierkante Franse militaire toren, een van de drie overgebleven in Nederland. Rond het fort worden commerciële recreatieactiviteiten en diverse culturele activiteiten georganiseerd zoals theatervoorstellingen. Het fort is een prima plek om even een bakkie te doen. 

• We vervolgen onze weg naar de waterkant om ons voertuig te parkeren op het parkeerterrein bij fort Sabina. Dit fort ligt erbij alsof het morgen weer dienst kan doen. Het wordt 'Het groene fort' genoemd en is publiek toegankelijk. Je wandelt vanaf de parkeerplaats over de inundatiesluis naar het fort waar culturele evenementen worden georganiseerd, natuurwandelingen mogelijk zijn en waar theatervoorstellingen worden gegeven. Er is een horecagelegenheid gecreëerd in de grote kazerne waar op de menukaart de gerechten vernoemd zijn naar het dagelijkse leven op een fort.

• Om bij het laatste fort van deze rondrit te geraken moeten we het Hollands Diep oversteken. Het fort Buitensluis bevindt zich namelijk in Numansdorp (Zuid-Holland). Het fort diende als observatiepost om alle scheepsbewegingen op het Volkerak en het Hollandse Diep te volgen. Zodra er vijandelijke schepen in zicht waren werd de positie doorgeven zodat het geschut in stelling gebracht kon worden. Nadat we het fort uitgebreid bekeken hebben steken we nogmaals het Hollands Diep over en keren we terug naar ons vertrekpunt de vesting Willemstad.

De Vesting  Willemstad stond vroeger bekend als Ruigenhil. Nadat in 1584 Willem van Oranje vermoord werd is de naam ter zijner ere gewijzigd in het huidige Willemstad. Er zijn aanwijzingen dat het gebied al vele duizenden jaren daarvoor bewoond werd. Er was sprake van het dorpje Ruigenhil toen het gebied werd ingepolderd. In 1583 werd het dorp versterkt tot een vesting na de Slag bij Steenbergen en het kreeg twee jaar later zijn stadsrechten en werd de officiële naam Willemstad. De vesting werd uitgebreid tot zijn huidige vorm van een zevenpuntige ster. De bastions op de punten van de ster werden ieder genoemd naar een van de zeven provinciën die zich hadden verenigd in de strijd tegen Spanje. De plattegrond van het stadje past zo goed bij de vestingwerken dat vaak gedacht wordt dat beide tegelijk ontworpen zijn. In eerste instantie telde de vesting vijf bastions en twee kleine forten. De vesting is later meerdere malen verbeterd. In 1623 liet Maurits in Willemstad de Princehof bouwen. 350 jaar later werd dit omgedoopt in het Mauritshuis en werd het gebruikt als het stadhuis van de gemeente Willemstad, totdat Willemstad in 1997 opging in de gemeente Moerdijk. Willemstad doorstond een beleg door de Fransen, maar werd een jaar later toch ingenomen na de val van Bergen op Zoom. Na de Engelse invasie versterkten de Fransen de kustverdediging met twee forten ten zuiden van Willemstad: Fort Sabina Henrica en Fort de Hel. Zo werd Willemstad het centrum van de Stelling van het Hollandsch Diep en het Volkerak. Het moest Holland beschermen tegen troepen die het Hollandsch Diep wilden oversteken en de toegang voor schepen naar het Hollandsch Diep afsluiten. Dit laatste deed het samen met Fort Buitensluis dat aan de overkant van het water ligt. In 1970 werd de gehele voormalige vesting, inclusief de binnenstad en het schootsveld, tot beschermd stadsgezicht verklaard.

Vesting Klundert werd al vroeg in haar geschiedenis geplaagd door rampen. In 1420 brandde de stad af. Het jaar daarop werd het gehele gebied overstroomd tijdens de Sint-Elisabethsvloed. Er werd een dijk aangelegd langs het Hollands Diep en zo ontstond de Groote Polder. Op die plaats werd toen het dorp De Clundert gesticht. Planmatig ingericht met een regelmatig stratenpatroon en met het doel om via pacht en belastingen winst te maken. Bij het begin van de Tachtigjarige Oorlog, kwam de strategische positie op de grens van Holland en Brabant op de voorgrond te staan. Op last van Willem van Oranje kreeg de stad een omwalling. Vanaf toen was Klundert, samen met het nabijgelegen Willemstad, een onderdeel van de Stelling van het Hollandsch Diep en het Volkerak. Klundert is nooit belegerd door de Spanjaarden. Prins Maurits had een zwak voor de stad, hij schonk het zijn raadhuis. Dit alles had ermee te maken dat de prinsen hier persoonlijke bezittingen hadden. In het Prinsenhof zetelde de rentmeester. Tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog werd Klundert door terugtrekkende Duitse troepen in brand gestoken. Nadat de plaats net enigszins was hersteld, overstroomde 90% bij de Watersnood van 1953. De omwalling is grondig gerestaureerd en zijn een bezienswaardigheid geworden.

Fort Sabina Henrica is door de Fransen gebouwd nadat de Engelsen tijdens de Walcherenexpeditie waren binnengevallen. Er werd aan weerszijden van het Hellegat twee forten gebouwd: Fort "De Ruijter" bij Willemstad en Fort "Duquesne" bij Ooltgensplaat. Na het vertrek van de Fransen werd het Fort "Duquesne" omgedoopt in Fort Prins Frederik. Veel later (1913) werd het Fort "De Ruijter" eveneens omgedoopt, en wel in Fort Sabina Henrica, naar de naam van de polder waarin het fort ligt. Reden voor de naamsverandering was de bouw van een nieuw fort in Vlissingen met de naam fort De Ruyter. Het fort heeft de vorm van een onregelmatige vijfhoek en was omringd door een natte gracht. Het fort werd later gerenoveerd en gemoderniseerd en er kwam een inundatiesluis om het voorliggende terrein snel onder water te kunnen zetten. Begin 1923 is het fort opgeheven als vestingwerk en later besloot de regering de drie forten bij Willemstad voor een periode van 10 jaar te verhuren aan de Amsterdamse Burgerwacht, die de forten zou gebruiken als vakantieverblijf voor de burgerwachters en hun gezinsleden. Voor fort Sabina Henrica werd hiervan afgeweken, dit fort werd een werkkamp voor jeugdige werklozen. Gedurende de mobilisatie en de meidagen was het fort in functie als legeringslocatie en werd het gebied geïnundeerd, maar ze waren geen partij tegen de Duitse pantserwagens. Het fort is publiek toegankelijk. Op het fort is horeca aanwezig, er worden culturele evenementen georganiseerd, natuurwandelingen aangeboden en theatervoorstellingen gegeven en er is gelegenheid voor bedrijfssamenkomsten. Er wordt ook ruim aandacht besteed aan de geschiedenis van het fort.

Fort Buitensluis begon als een verdedigbaar aardwerk met als doel de scheepvaart tussen de Volkerak en het Hollandsch Diep in de gaten te houden. Later werd het versterkt en er kwam een bakstenen wachthuis en bomvrije ruimten voor de opslag van het geschut. Er werden twee kruitmagazijnen en een magazijn voor projectielen gebouwd. Om het bouwwerk te beschermen bevond zich aan buitenzijde een laag aarde en de deur was voorzien van een koperen plaat en het sluitwerk van ramen en deuren waren van koper, dit om het ontstaan van vonken te voorkomen. Er werd een waarnemingspost gebouwd vanwaar men schepen op het Haringvliet, Volkerak en het Hollands Diep kon observeren. In geval van vijandelijke schepen werd de positie direct doorgegeven zodat de kanonnen in stelling konden worden gebracht. Het fort werd tot 2014 gebruikt door het ministerie van Defensie als oefenterrein en was de Stichting Vafamil (Vakantie Faciliteiten Militairen) op het fort aanwezig. Nu is de exploitatie van het fort in handen van de Stichting Fort Buitensluis en is het fort toegankelijk voor het publiek.

Fort Bovensluis maakte deel uit van de Stelling van het Hollandsch Diep en het Volkerak en het bestaat nog steeds. Het werd aangelegd in 1861 en later verbeterd. Het fort moest, samen met Fort de Hel, dekking geven aan de rugzijde van het Fort Sabina. Het fort is particulier bezit en dient nu als camping.

In 2025 werd het fort aangewezen als gemeentelijk monument.

Fort de Hel is gebouwd door de Fransen en heette oorspronkelijk Fort "l'Enfer". Het was gebouwd  voor de verdediging van Willemstad bij een eventuele Engelse invasie. Het werd in 1813 omgedoopt in de huidige naam. Het was een vierkant geheel waarin een Franse militaire toren centraal stond. De Hel is een van de drie overgebleven tours-modeles in Nederland. Het fort ligt aan een water. Het werd gebruikt voor de uitwatering van de aangrenzende polders. Het fort moest, samen met Fort Bovensluis, rugdekking verlenen aan het Fort Sabina. Het fort werd, net als andere oudere fortificaties in de omgeving, gedurende de mobilisatie opnieuw bezet met militairen. Op 14 mei 1940 werd het fort aangevallen door een formatie Duitse pantserwagens, die de bezetting tot overgave dwong. Vanaf 1994 wordt het fort verhuurd aan de Stichting Vrienden van de Hel. Het is opgenomen in het Floris V-pad voor langeafstandswandelaars en dagelijks opengesteld voor bezichtiging. Naast commerciële recreatieactiviteiten worden er ook culturele activiteiten georganiseerd zoals theater-voorstellingen en de "Nacht van de Poëzie" Het is onderdeel van de jaarlijkse kunst- en cultuurroute van Moerdijk.

Bovenstaande teksten zijn geïnspireerd op de Wikipedia ®

Deze route is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid ontworpen met behulp van plan.tomtom.com. Met behulp van minikaart.nl en Google Map Streetview is gecontroleerd of de route geschikt is voor een stadsauto (L6(e)-klasse voertuig). Omdat de situatie op de weg kan veranderen kunnen we geen garantie geven dat de beschikbare routeinformatie onder alle omstandigheden volledig of juist is. Mocht je onderweg een wijziging of beperking in de route ontdekken, laat mij het weten op de pagina: Meedoen & Feedback. Zo kunnen we met elkaar de kwaliteit van de routes blijven garanderen. 

De gebruiker kan aan de routeinformatie op deze webstek geen rechten ontlenen. Blijf vooral zelf opletten en houd je aan de geldende verkeerregels en in voorkomende gevallen aan de aanwijzingen van verkeersregelaars.

De inhoud van deze webstek is uitsluitend bedoeld voor de gebruiker zelf. Het is niet toegestaan deze informatie over te dragen, te verveelvoudigen, te bewerken of te verspreiden, zonder vooraf schriftelijke toestemming van de beheerder.